Ochrona przed oparzeniem, czyli jak wybrać ubrania trudnopalne

22-03-2021

Ochrona pracownika w czasie pracy to zadanie trudne i odpowiedzialne. Stopień tej trudności zależy oczywiście od zakresu wykonywanych obowiązków, ale przy pracy, której towarzyszą ekstremalne temperatury bądź obecność niebezpiecznych urządzeń, poziom ochrony musi być jeszcze większy. Podczas gdy w wielu sytuacjach wystarczy odpowiednio dobrana bluza robocza, odblaskowa czy wzmocniona w kluczowych miejscach, w innych konieczne będą bardziej wyspecjalizowane modele ochronne, jak na przykład ubrania trudnopalne. Wbrew pozorom przydadzą się na wielu stanowiskach pracy, na których pracownicy są narażeni na działanie czynników związanych z bardzo wysoką temperaturą czy płomieniami, co fachowo określa się różnymi stopniami ekspozycji na czynniki gorące. Tego typu zagrożenia czyhają choćby na osoby zatrudnione w przemyśle ciężkim oraz hutnictwie, ale również spawaczy w wielu mniejszych zakładach. Takim osobom potrzeba czegoś więcej niż odblaskowa odzież robocza lub kombinezony odporne na zabrudzenia. Jak więc wybrać dla nich ubranie trudnopalne i jakie okoliczności wymagają stosowania takich zabezpieczeń? Podpowiadamy!

Jakie typy ubrań pracodawcy muszą dostarczyć pracownikom?

Odzież, którą pracodawca ma obowiązek dostarczyć swoim podwładnym, można podzielić na trzy główne kategorie. Pierwsza to odzież robocza, która ma służyć jako zamiennik dla prywatnych ubrań, by ochronić je przed zabrudzeniem. Musi być solidna, ale nie ciąży na niej spełnianie wygórowanych norm - w tej grupie znajduje się większość popularnych roboczych spodni, bluz czy rękawic. Druga kategoria to odzież ochronna, która zabezpiecza przed konkretnym czynnikiem, jednak zazwyczaj nie grozi on poważnymi konsekwencjami dla zdrowia. W tej grupie znajdzie się choćby ubranie odblaskowe, ale też ubranie trudnopalne dla spawaczy.

Ostatnią, trzecią kategorię ubrań, określa się mianem odzieży specjalistycznej. Muszą one zapewniać najwyższy poziom ochrony. Czynniki, przed którymi zabezpieczają, mogą bowiem spowodować najdalej posunięte konsekwencje dla zdrowia, a nawet życia pracowników. Wachlarz takich ubrań jest bardzo szeroki. W tej grupie znajduje się na przykład odzież chroniąca przed utonięciem, ale także kombinezony chroniące przed czynnikami chemicznymi czy wszelkie ubrania zabezpieczające przed płomieniem i temperaturami powyżej 100 stopni Celsjusza.

odzież trudnopalna w pracy z zagrożeniem gorącymi czynnikami

Odzież trudnopalna to podstawowe zabezpieczenie m.in. dla spawaczy. Szukaj jej tutaj: https://www.sprzetbhp.pl/category/ochrona-niepalna

Jakie rodzaje czynników gorących wymagają specjalnej ochrony?

Szukając odzieży dla pracowników narażonych na oparzenia przez kontakt z wysoką temperaturą, iskrami czy płomieniami, trzeba więc wybierać spośród odzieży kategorii drugiej i trzeciej. Poszczególne ubrania chronią jednak przed różnymi czynnikami gorącymi. Przepisy BHP wyróżniają kilka rodzajów takiego zagrożenia.

Do jednych z największych należy płomień. Nie chodzi wcale o przypadkowe zaprószenie ognia - w niektórych branżach, jak choćby w hutnictwie, płomień jest stałą składową procesów produkcyjnych. Jeśli wymknie się spod kontroli, źle dobrana odzież może się zapalić. Obecność płomieni to także automatycznie narażenie na wysoką temperaturę. Jest z nią związany również drugi czynnik ryzyka, czyli promieniowanie cieplne, zwane podczerwonym. To właśnie z nim pracownicy najczęściej mają do czynienia.

Jako osobny czynnik zagrożenia, który jednak zwykle funkcjonuje obok tych wyżej wymienionych, rozpatruje się kontakt z gorącym przedmiotem. Najbardziej są na niego narażone ręce, choć czasem trzeba przed nim chronić także stopy, jeśli pracownik znajduje się na rozgrzanych powierzchniach. Kolejnym czynnikiem ryzyka są rozpryski gorącego bądź płynnego metalu oraz gorący żużel. To zagrożenie powszechne zwłaszcza w hutach i odlewniach, niezwykle niebezpieczne. Często zresztą wiążą się z innymi niebezpiecznymi dla zdrowia czynnikami, choćby mechanicznymi.

Za ostatni czynnik gorący na stanowisku pracy uważa się łuk elektryczny. Może wydzielać się przy okazji różnych zakłóceń przy pracy z instalacjami elektrycznymi. Towarzyszy mu wysoka temperatura, a czasami również wybuch - w ich wyniku niedostosowane do pracy ubrania mogą się stopić lub zapalić.

Jakie normy muszą spełniać ubrania chroniące przed wysoką temperaturą i płomieniami?

Zabezpieczeniem przed działaniem wymienionych czynników jest specjalistyczna odzież. Jej parametry są definiowane przez cały szereg norm, którym podlegają. Różne z nich dotyczą poszczególnych rodzajów odzieży, ale kilka jest szczególnie ważnych. Ogólne wymagania dla odzieży ochronnej definiuje norma PN-EN 340:2006. Wytyczne dla rękawic chroniących przed czynnikami gorąca skodyfikowano natomiast w normie PN-EN 407:2007.

Kolejne dwie ważne normy to PN-EN 14116:2008 oraz PN-EN ISO 11612:2008. Dotyczą one odzieży ochronnej, która ma chronić przed ekstremalnie wysokimi temperaturami oraz płomieniami. Zawarte są w niej wymagania dla materiałów i ich układów, które pomagają ograniczyć rozprzestrzenianie się ognia.

Jak ocenić poziom ryzyka w pracy z wysoką temperaturą?

Poszczególne typy norm wiążą się też z poziomem ryzyka w czasie pracy, czyli stopniem ekspozycji na czynniki gorące. Jeżeli jest ona ograniczona, poziom określa się jako niski. W tej grupie prac znajdują się takie, w których pracownicy mogą mieć kontakt z małym płomieniem, zazwyczaj przy operowaniu palnikiem. To także spawanie czy cięcie metali, jak również stanowiska, na których czasami trzeba używać rozgrzanych narzędzi.

Średni poziom ryzyka to ekspozycja na wysokie poziomy czynników gorących. Tutaj klasyfikuje się prace w bliskiej odległości od pieca, w których występuje duży stopień narażenia na promieniowanie cieplne, a także prace we wnętrzu pieców, w otoczeniu płomieni. Do tego dochodzą prace hutnicze, w których pracownik może być narażony na duże rozpryski gorącego metalu.

Najwyższy poziom ryzyka wiąże się z dużą ekspozycją na wysokie temperatury lub płomienie, a także wysokim zagrożeniem kontaktu z płynnym metalem w dużych ilościach. W takich warunkach pracują na przykład odlewnicy. Odzież i obuwie dla nich przeznaczone musi spełniać najwyższy poziom przywołanych wcześniej norm, a także m.in. normy PN-EN ISO 20349, przygotowanej z myślą o odlewnikach.

odzież trudnopalna obuwie trudnopalne

Zabezpieczenia przed iskrami czy ogniem wymagają także stopy. Butów do takich prac szukaj tutaj: https://www.sprzetbhp.pl/category/ochrona-niepalna-buty

Jakimi zasadami kierować się przy wyborze ubrań trudnopalnych i chroniących przed oparzeniem?

Znajomość czynników gorących, ryzyka, jakie z sobą niosą, a także norm, które muszą spełniać, jest podstawą do wyboru odpowiedniej odzieży. Ubranie antystatyczne, trudnopalne czy chroniące przed promieniowaniem cieplnym zawsze warto jednak również skonsultować z pracownikami. W końcu to oni na co dzień ich używają, będą więc w stanie podpowiedzieć, w jakich typach ubrań spełniających przepisy czują się najlepiej i najwygodniej.

Zabezpieczenie przed wysoką temperaturą nie może być bowiem równoznaczne z tym, że podwładny nie będzie w stanie wykonywać powierzonych mu obowiązków. Dlatego, wybierając odzież tego typu, warto zwrócić uwagę na to, czy istnieje w niej możliwość odpowiedniej regulacji. Pracownik powinien być w stanie dopasować ją do swojej sylwetki, by praca była jak najbardziej komfortowa.

Eksperci przekonują też, że błędem jest przesadne zabezpieczanie podwładnych przed zagrożeniami. Innymi słowy - w przypadku zagrożeń czynnikami gorąca “więcej” nie zawsze znaczy “lepiej”. Dobierając odzież chroniącą przed płomieniami czy zagrożeniami termicznymi nie powinno się zamawiać ubrań zapewniających wyższy poziom ochrony niż ten, który jest konieczny. Takie środki będą bowiem zazwyczaj ograniczać ruchy i utrudniać pracę, przez co, paradoksalnie, może dojść do niebezpiecznej sytuacji. Dodatkowo nieadekwatne do warunków pracy zabezpieczenia mogą wywoływać u pracowników niepotrzebny stres.

Jak zestawiać ze sobą różne elementy odzieży specjalistycznej?

Przy wyborze specjalistycznej odzieży nie można się także ograniczać do jednego czynnika zagrożenia. Kiedy pracownik jest narażony na kontakt z płomieniami, odpryskami metalu czy łukiem elektrycznym, często na jednym niebezpieczeństwie się nie kończy. W związku z tym odzież ochronną trzeba dobrać tak, by zabezpieczała również na wypadek innych zagrożeń. Stąd odzież trudnopalna często posiada również właściwości antystatyczne, dzięki czemu minimalizuje ryzyko wybuchu.

Dobierając kilka rodzajów środków ochronnych o odmiennych właściwościach trzeba rozważyć, jak będą spisywać się w takim połączeniu. Muszą bowiem do siebie pasować, ale przede wszystkim nie mogą wzajemnie ograniczać swoich właściwości. W przeciwnym razie, zamiast zwiększenia poziomu ochrony, można narazić pracownika na nieprzewidziane, dodatkowe zagrożenia, którymi wcześniej nie zaprzątał sobie głowy. Rozwaga i przewidywanie możliwych konsekwencji działań to klucz do dobrego wyboru, który pomoże zachować BHP na budowie, w fabryce czy innym zakładzie pracy.

  • DYDONA
  • INDUSTRIAL STARTER
  • DEMAR
  • PROMOSTARS
  • RS
  • LUKSELL
  • SUNDSTROM
  • ELDAN
  • Firma Jędrzej Śniadecki sp.z o.o
  • 3M
  • PORTWEST
  • ANRO
  • ABENA
  • URGENT
  • JHK
  • CANIS
  • FAGUM STOMIL
  • DELTA PLUS
  • PROTEKT
  • LEMIGO
  • POLSTAR
  • FILTER SERVICE
  • BATA
  • ARDON